Yazıda Neler Var?
Stok Yönetimi Nedir?
Stok yönetimi nedir? Stok yönetimi hakkında detaylı bilgiler:
Stok yönetimi nedir? Stok Planı Plan, “İstenen hizmet düzeyini sağlayabilmek için kaç farklı ürün, ne kadar miktarda depolanmalıdır?” sorusuyla doğrudan ilgilidir. Üretim ve satışa göre geliştirilmelidir. Stok ve depolama maliyetleri firmaların, sektörün ve müşterilerin amaçlarına göre şekillendirilir.
Stok Maliyeti
- Stok bulundurma maliyeti takip eden ölçütler doğrultusunda detaylandırılabilir.
Faiz
- Mallar için bağlanılan nakit paranın maliyetidir.
- Kredi faizini dikkate almak gerekir. Kredi faizi alınırken rayiç en yüksek kredi faizini dikkate almak gerekir. Diğer yandan, gerçekten sermaye stoka yatırıldığı ve bu nedenle kasada para kalmadığı zaman işletme bilançosundan para gereksinimini anlamak çok da zor değildir. Bu durumda ise bankalar, talep eden işletmeye en yüksek kredi faizini uygulamaktadır. Bu noktada en çok itiraz edilen husus yıllık faizin ne olacağı konusudur.
- Firmalar genellikle ucuza bulunduğu varsayımıyla gereğinden fazla mal aldıkları için firma nakitlerini harcamakta ve nakit para gerektiğinde ancak kredi kullanarak para bulabilmektedir.
Nakliye
- Malları depoya getirmek için ödenen nakil bedelidir.
İşçilik
- Kabul, sevkiyat ve depodaki malların aktarımındaki işçilik yüküdür. Bu maliyete depo yönetim giderleri de dâhil edilir.
Alan
Bina kirası veya amortisman maliyetidir. Binanın sahipliğinin ne olduğuna bakılmaksızın, hangisi daha yüksek ise o değeri almak gerekir. Bu noktada işletme yatırımcısının çıkarları söz konusudur. Ekonomik bir değere verimli değerlendirme olanağı sağlaması bakımından önemlidir. Aksi takdirde, bu tür yatırımların anlam kazanabilmesi olanaksızdır. Son yıllarda şehirlerde oluşan değişikliklerin bize anlattığı da bu olmalıdır. Bina bakım giderleri de dahildir.
Sigorta-Vergi
- Sigorta ve bina vergileridir.
Kayıp ve hasar
Aktarmada ve depolamada ortaya çıkan dolaylı maliyetlerdir. İşletmelerde genellikle hasar az olmaktadır. Esas sorun yıl sonu sayımları ile karşımıza çıkan tablo olmaktadır. Çok değişken olmakla beraber, işletmeler mutlaka depolarda mal kaybetmektedir ve bu kaybın oranı genellikle %5’in üzerinde olmaktadır.
Teknolojik Eskime
- Ürünün üretimden kaldırılması ile meydana gelen maliyetlerdir. İlk teknolojik eskimeyi elektronikte yeni ve gelişmiş modeller olarak algılayabiliriz.
- Otomotivde ise yeni yıl modelleri olarak anlaşılabilir.
- Tekstil ve hazır giyimde moda değişikliği anlaşılabilir. Bazı hâllerde ise yeni bir ürün eski bir ürünün kullanımını ortadan kaldırabilir.
- Gereksiz olarak görünse bile depolama maliyetleri ciddi bir şekilde algılanmadığından ve depolar kuruluş aşamasında doğru dürüst hesaplanmadığından ya gereğinden büyük depolar yapılmakta ya da dar depolarda mallar birbirlerinin üstünde durmaktadır.
Büyük Depolar
- Böyle durumlarda işletme büyümek için ya sıkıntılar içinde kıvranmaktadır ya da dışarılarda bir yerlerde depo kiralamak zorunda kalmaktadır.
- Bir diğer husus ise ülkemizde getirim bedelleri hızla arttığı için işletmeler yerleşim yerleri dışında kurulduğu halde hızla yerleşim birimleri içinde kalmaktadır. Bu durumda ister istemez depolama maliyetleri yukarı doğru yükselecektir.
- Dikkate alınması gereken diğer bir husus ise özel yerlerdir. Örneğin, İstanbul Boğazı gibi yerlerde depolama maliyetlerinin ne olduğu iyi sorgulanmalıdır.
Stok neden tutulur?
İşletmeler çeşitli sebeplerden dolayı stok tutarlar. Bunlardan en önemlileri şunlardır:
Müşteri talebini karşılamak: Belirli dönemlerde talep artışı ile karşılaşabilir. Örneğin bir oyuncak firması Noel öncesi dönemde yoğun bir talep artışı ile karşı karşıyadır. Bu talebi karşılayabilmek için önceden stok yapması gerekir.
Hazırlıksız yakalanmamak: Ticari faaliyetler bazı hesaplama ve tahminlerle kontrol edilir. Fakat talep, arz ve ürün tedariği üçgeninde beklenmedik değişiklikler meydana gelebilir. Bu nedenle, işletmeler beklenmedik talepleri karşılayabilmek için stok yaparlar.
Tedarik maliyetlerini düşürmek: Toplu sipariş verilen ürünlerin tedarik maliyeti düşer. Hem lojistik hem de parça başı maliyet düştüğünden talebin süreklilik arz ettiği ürünleri yüksek hacimlerde stoklayabilirsin.
Fiyat dalgalanmasından etkilenmeyi önlemek: Hammadde veya ürün fiyatının artacağına dair bir beklentin varsa fiyat dalgalanmasından etkilenmemek amacıyla stok tutabilirsin.
Üretimde istikrarı sağlamak: Hammadde ve yarı mamullerin stoklanması, üretimde aksaklıkların önüne geçer ve istikrarlı bir üretim süreci sağlar.
Müşteri memnuniyetini artırmak: Stok sayesinde müşterilere ihtiyaç duydukları ürünler zamanında ve eksiksiz olarak sunulabilir. Bu durum da müşteri memnuniyetinin artmasına katkıda bulunur.
Servis seviyesini yükseltmek: Stokta ürün bulundurmak, siparişlerin hızlı ve hatasız bir şekilde teslim edilmesini sağlar. Bu da servis seviyesinin yükselmesine yardımcı olur.
Nakliye maliyetlerini düşürmek: Özellikle uzak mesafelerden yapılan siparişlerde toplu sipariş vererek nakliye maliyetlerini düşürmek mümkündür.
Gümrük prosedürlerini kolaylaştırmak: Özellikle ithal ürünlerde gümrük prosedürleri zaman alabilir. Stokta ürün bulundurmak bu prosedürlerden kaynaklanan gecikmelerin önüne geçer.
Stok Yönetiminin Dezavantajları
Stok yönetimi, bir işletmenin stok seviyelerini takip etmesini ve yönetmesini sağlayan bir süreçtir. Bu sayede işletmeler, ihtiyaç duydukları ürünlere zamanında ve istenilen miktarda sahip olabilirler. Stok yönetimi birçok avantaj sağlasa da, bazı dezavantajları da vardır. Bunlardan en önemlileri şunlardır:
Maliyet Artışı:
- Stok tutma maliyetleri: Stokta ürün bulundurmanın bir maliyeti vardır. Bu maliyetlere depolama, sigorta, işçilik ve stok takibi gibi kalemler dahildir.
- Sermaye maliyeti: Stokta ürün bulundurmak, işletmenin sermayedarlarının parasını bloke eder. Bu durum, sermayenin diğer yatırımlarda kullanılabilme imkanını ortadan kaldırır.
- Stok fazlası maliyeti: Talep tahminleri yanlış yapılırsa veya ürünlerin son kullanma tarihi dolarsa stok fazlası oluşabilir. Stok fazlası ürünleri satmak zor olabilir ve bu durum işletmeye zarar verebilir.
- Stok eksikliği maliyeti: Stokta yeterince ürün bulundurulmazsa, bu durum müşteri memnuniyetsizliğine ve satış kayıplarına yol açabilir.
Riskler:
- Hasar ve kayıp riski: Stoklar, yangın, hırsızlık veya doğal afet gibi durumlarda hasar görebilir veya kaybolabilir.
- Eskime ve değer kaybetme riski: Özellikle moda gibi trendlere dayalı ürünler için stokların eskime ve değer kaybetme riski yüksektir.
- Fiyat dalgalanma riski: Hammadde veya ürün fiyatlarındaki dalgalanmalar, stokların değerini etkileyebilir ve işletmeye zarar verebilir.
Operasyonel Zorluklar:
- Stok takibi: Stoktaki ürünlerin miktarını ve konumunu takip etmek karmaşık bir işlem olabilir. Özellikle çok sayıda ürün çeşidi ve deposu olan işletmeler için bu durum daha da zorlaşır.
- Stok yönetimi yazılımı: Stok yönetimi yazılımı kullanmak, stok takibini kolaylaştırabilir. Ancak bu yazılımların satın alınması ve kurulması maliyetli olabilir.
- Depolama: Stoklar için yeterli depolama alanına sahip olmak gerekir. Bu durum da ek bir maliyet kalemidir.
Ody belgesi almak için sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
